Racefiets onderhoud voor beginners
Het onderhoud van je racefiets is zeer belangrijk. De mate waarin je dit doet, bepaalt hoe lang je met je materiaal doet en hoe veilig je fiets is. In dit artikel leer je wat er allemaal komt kijken bij het onderhouden van je racefiets, gravelbike of mountainbike en geven we je praktische tips zodat je meteen aan de slag kunt!
De basis
Je fiets heeft regelmatig onderhoud nodig. De meeste tijd zul je besteden aan het schoonmaken. Wanneer je dit te weinig doet zal vuil zich ophopen en voor slijtage zorgen. Je kunt je vast voorstellen dat zand en vuil op de ketting langs de cassette en voorbladen gaan schuren. Maak je deze onderdelen na de rit schoon, dan verkom je dit en gaan ze een stuk langer mee.
Benodigdheden voor fietsonderhoud
Zorg dat je het schoonmaken van de fiets zo gemakkelijk mogelijk voor jezelf maakt. Het is het waard om daarvoor de juiste tools en producten in huis te halen.
- Een schoonmaakproduct voor je frame en wielen
- Ketting ontvetter
- Kettingolie of -wax
- Schoonmaak borstels (die niet krassen in het frame)
- Een klein borsteltje of tool voor het reinigen van de ketting.
- Een goede set inbussleutels
- Kettingpons
- Kettingslijtagemeter
- Montagepasta: nodig voor alle plekken waar twee losse onderdelen elkaar raken. Denk aan schroefdraad verbindingen zoals bij de pedalen, niet bewegende onderdelen zoals de zadelpen, en bewegende onderdelen zoals de lagers. Bewegende onderdelen hebben een vet nodig. Voor vaste onderdelen gebruik je sneller een pasta. Check dit goed vooraf.
- Handig: montagestandaard
Schoonmaken van je racefiets
De eerste – en makkelijkste – stap dat komt kijken bij het onderhoud van een racefiets is schoonmaken. Vooral de aandrijving verdient de nodige aandacht. Tenzij je in de regen of op natte ondergrond hebt gefietst, hoef je de fiets niet na iedere rit schoon te maken. Wie driemaal per week fietst, doet er goed aan om de fiets wekelijks te voorzien van een basic schoonmaakbeurt.
Basic schoonmaakbeurt
Een basic schoonmaakbeurt plan je wekelijks of na ongeveer 3-4 keer fietsen in. Deze schoonmaakbeurt zou niet langer dan 20 minuutjes hoeven duren en bestaat uit:
- Het schoonmaken van het frame met een sopje met ‘bikeproof’ schoonmaakmiddel
- Het reinigen en bijsmeren van de ketting. Gebruik een specifieke kettingreiniger en hard borsteltje om zowel de ketting als cassette te reinigen. Gebruik wanneer de ketting droog is een olie of wax om de ketting te smeren.
Let op: een vieze of natte fiets moet altijd na de rit worden schoongemaakt. Wanneer je een fiets nat of wegzet in de schuur, is de kans groot dat er roestvorming op de metalen onderdelen ontstaat.
Een vieze fiets krijg je het snelste schoon met een tuinslang of hogedrukspuit. Beide kun je prima gebruiken, maar het ‘gevaar’ van een hogedrukspuit is dat het water het smeermiddel uit de lagers spuit. Gebruik daarom het liefst een zachtere straal, houd afstand en richt het water enkel op het frame en de velgen om de fiets te ontdoen van de meeste modder. Gebruik daarna gewoon een emmer met een sopje en een zachte doek, borstel of spons.
Uitgebreide schoonmaakbeurt
Eens in de maand – of wanneer de fiets veel ritten in nat weer of op off-road ondergrond heeft moeten doorstaan – zul je meer tijd moeten uittrekken voor het onderhoud van de racefiets. Neem dan de tijd voor een uitgebreide schoonmaakbeurt waarin je de volgende stappen meeneemt in de routine:
- Haal de wielen uit je fiets zodat je beter bij kleine hoekjes kunt.
- Controleer – als de wielen uit de fiets zijn – meteen of de remblokjes al aan vervanging toe zijn.
- Neem wat meer tijd voor de priegelwerkjes: het schoonmaken van de voorbladen en de derailleur wieltjes. Gebruik hiervoor een klein borsteltje of tandenborstel.
- Controleer op slijtage van de onderdelen.
- Optioneel: is de cassette erg vies? Haal hem dan met een cassettetool en kettingzweep van het wiel af en maak de tandwielen een voor een schoon.
- Tip: sluit af met het aanbrengen van een wax op het frame. Hierdoor zal vuil zich de komende periode minder goed kunnen hechten en heb je minder schoonmaakwerk tijdens de basic schoonmaakbeurten.
Controleren van onderdelen
- Check of de lagers soepel lopen
- Is je stuurlint aan vervanging toe?
- Zijn de banden nog goed? Na enkele keren lekrijden of een verminderd profiel zijn deze aan vervanging toe. Tevens wil je ze misschien wisselen wanneer het zomer- of winterseizoen start.
- Hoor je piepjes of gekraak? Controleer dan waar dit vandaan komt en los het op. Het is de moeite waard om deze onderdelen te demonteren, te reinigen en vervolgens te smeren met een vet of pasta. Vaak kun je dit met de juiste tools prima zelf.
- Check met een kettingslijtagemeter of de ketting al aan vervanging toe is.
Vervangen van onderdelen
Ook het vervangen van onderdelen is belangrijk bij het onderhoud van je racefiets. Het is niet eenvoudig te zeggen wanneer welke onderdelen aan vervanging toe zijn. Dit is afhankelijk van hoe veel je fietst, onder welke omstandigheden je fietst, en hoe goed je het materiaal onderhoudt.
Het vervangen van de ketting en cassette
Plaats een kettingslijtagemeter in de schakels van de ketting en lees eenvoudig af of de ketting al aan vervanging toe is. Test dit regelmatig, want een ketting die niet op tijd wordt vervangen zal de cassette en voorbladen sneller laten slijten. Maak deze onderdelen dus goed schoon na het fietsen en gebruik een goede olie of wax op de ketting om alles soepel te laten lopen.
Na twee tot drie kettingen zul je de cassette moeten vervangen. De cassette is aan vervanging toe wanneer je merkt dat de ketting over gaat slaan en de hoekjes van de kettingbladen er een beetje als haaienvinnetjes uit gaan zien.
De voorbladen gaan (mits goed onderhouden) langer mee dan de cassette. Ook dit controleer je door de hoekjes van de tandwielen te checken. Je zult tijdens het fietsen merken dat de ketting minder goed op het blad blijft liggen en/of het schakelen minder soepel gaat.
Het vervangen van het remsysteem
Je fiets heeft velg- of schijfremmen. Beide systemen zijn voorzien van remblokjes die slijten door de wrijving langs de velg of remschijf. Controleer regelmatig of er nog voldoende van het remblokje over is en vervang op tijd wanneer nodig.
Wanneer je vergeet om het blokje op tijd te vervangen, ontstaat er een wrijving van metaal tegen metaal langs de schijfrem. Dat is natuurlijk gevaarlijk en erg slecht voor je materiaal. Je zult in dat geval ook nieuwe remschijven aan moeten schaffen. Check dit dan ook altijd goed bij de maandelijkse schoonmaakbeurt. Het vervangen van de remblokjes kun je eenvoudig zelf doen. Zorg dat je de juiste remblokjes koopt die passen bij de specifieke afmontage van de fiets.
Racefiets onderhoud door een specialist
Liever een specialist naar je fiets laten kijken? Dat kan gelukkig ook. Zelfs voor de kenner is het een goed idee om je fiets jaarlijks een specialistische onderhoudsbeurt te geven. De een doet dat graag na het zomerseizoen, maar als je graag doorfietst in de winter kun de beurt het beste in de lente plannen.
Vergeet niet dat je zelf vaak meer kunt dan je denkt. Daarnaast bespaar je een hoop geld met wat je zelf kunt doen. Steek voldoende tijd in het schoonmaken en smeren van onderdelen en wees niet bang om zelf te gaan sleutelen. Is iets onduidelijk? Check dan onze website voor meer informatie over het specifieke onderwerp of stel je vraag in de comments. We helpen je graag!
Tip: wil je je eens echt beter verdiepen in racefiets onderhoud en leren sleutelen? Neem dan eens deel aan een sleutelclinic van Shimano. Lees hier meer over onze ervaring bij een van de sleutelclinics in een Shimano Service Center.
Conclusie
Wil je lang en veilig genieten van je materiaal; besteed dan genoeg tijd aan het onderhoud van je racefiets. Vergeet niet om verder te klikken naar onze andere blogs voor gedetailleerdere informatie over specifieke onderwerpen op het gebied van racefiets onderhoud, zoals:
