Techniek

Minder schakelen tussen binnen- en buitenblad

Minder vaak schakelen
Bart van Oers
Geschreven door Bart van Oers

Je fietst een lekker tempo op het vlakke maar kunt geen fijn ritme vinden. Je trapt óf te zwaar óf te licht en moet vaak schakelen tussen binnen- en buitenblad. Klinkt bekend?

Dit probleem met schakelen kun je oplossen door een kleiner buitenblad op je racefiets te zetten. In dit artikel zal ik uitleggen hoe je dat kunt doen.

Uitgangssituatie:

Je hebt een racefiets met een compact cassette. Waarschijnlijk heb je een binnen- en buitenblad met 34 en 50 tanden, en een cassette met ketttingwielen van 12 tot 30 tanden.
• Je fietst op het vlakke met een tempo tussen 22 km/u en 34 km/u, afhankelijk van de wind.
• Je voelt je fijn bij een cadans tussen de 88 en 98.

Misschien herken je je niet helemaal in de bovengenoemde snelheden en cadans, maar dat maakt voor het voorbeeld niet uit. Het principe blijft hetzelfde.

Kettingwielen uitzoeken

Dankzij een handig programmaatje kun je precies uitzoeken welke kettingwielen het beste bij je passen. Eerst ga je jouw huidige situatie analyseren:

  1. Ga naar www.gear-calculator.com.
  2. Vul hier je gemiddelde cadans in, je wielmaat en je kettingwielen (cadence, wheelsize en chainrings)
  3. Vul ook je gewenste ‘chain angle’ in, ofwel de hoek waarin de ketting op je kettingwielen mag staan. Tip: houd de kettinghoek zo klein mogelijk.
Resultaat:

Nu laat het programmaatje per snelheid de bijpassende versnelling op jouw binnen- en buitenblad zien. (Klik op de afbeelding om deze te vergroten).

kettingwielen_vrouwen_wielrennen1

De zwarte en grijze driehoekjes zijn je achterste kettingwielen. De zwarte driehoekjes zijn de versnellingen waarbij je ketting nog mooi recht op je kettingwielen staat. Dat wil je ook, omdat je ketting en kettingwielen anders heel hard slijten. Bij de grijze driehoekjes staat de ketting eigenlijk te schuin.

Moment van schakelen

Wat opvalt in bovengenoemd voorbeeld, is dat het moment van schakelen tussen voorbladen rond de 27 km/u ligt. Laat dit nou net de snelheid zijn waar je in Nederland zo vaak mee te maken hebt! Schakelen tussen binnen- en buitenblad doe je liever niet constant. Gevolg: je rijdt te vaak en te lang op het buitenblad, met een ketting die te schuin ligt.

Wat je dus wilt, is zorgen dat je ketting niet meer te schuin ligt op snelheden die je vaak fietst (waardoor je moet schakelen tussen je voorbladen).

inbussleutelHoe lossen we dit op?

Geen nood. Je kunt dit probleem met vrij simpele en goedkope ingrepen tackelen zonder dat je direct een triple op je racefiets moet monteren (dat is erg duur). Je kunt twee dingen doen:

Optie 1

De meeste gebruikte – niet per se de beste! – oplossing is om het binnenblad te verwisselen voor een exemplaar met 39 tanden. Hiermee verdwijnt de échte noodzaak om te schakelen naar het buitenblad. Dit neemt niet weg dat de ketting nog te vaak net te schuin ligt, zie voorbeeld onder. Nog een nadeel: zelfs een heuveltje in Limburg wordt een uitdaging, tenzij je Marianne Vos heet.

tandwielen_vrouwen_wielrennen_50

Optie 2

Je kunt ook je buitenblad vervangen door een kleinere exemplaar met 46, 44 of 42 tanden. Dat is de oplossing die we voor de racefiets van Janneke hebben gekozen.

In het voorbeeld hieronder heb ik in het programmaatje het buitenblad verschoven naar ’42 tanden’. Nu zien de stappen er heel anders uit:

kettingwielen_vrouwen_wielrennen_kleiner

Je ziet dat er ineens volop keuze is uit versnellingen rond de 27 km per uur. Of je nu kiest voor het binnen- of het buitenblad, in beide gevallen is de kettinghoek nog ok. En omdat het binnenblad nog altijd 34 tanden heeft, kom je een Limburgs heuveltje ook prima op.

Cassette aanpassen

Toch kan het nog beter. Zoals je in het schema hierboven ziet, zijn de stappen tussen de versnellingen bij 27, 29 en 33 km/uur nog redelijk groot. En dat zijn juist snelheden die we vaak fietsen hier in Nederland. Je kunt dus ook je cassette met kettingwielen achter aanpassen om kleinere stappen te krijgen.

De meeste racefietsen hebben een cassette met kettingwielen met 12 tot 30 tanden. Maar je kunt ook kiezen voor een Ultegra cassette met kransjes van 12 tot 23 tanden.

Het fijne is dat daar een kransje met 18 tanden bij zit. Zo’n kransje met 18 tanden zit niet standaard in een cassette maar is wel een goede aanvulling. Zie het schema hieronder. Daar zie je dat je bij 27,7 km/u het kettingwiel met 18 tanden gebruikt. Bovendien kun je ook bij hogere snelheden volop kiezen uit versnellingen. Omdat de stappen zo klein zijn, hoef je minder snel te schakelen tussen binnen- en buitenblad.

kettingwielen_vrouwen_wielrennen_cassette

Het kost even wat moeite, maar op deze manier kun je jouw fiets zo tweaken dat je altijd een fijne cadans kunt draaien. Zeker bij straffe tegenwind kun je erg geholpen zijn met aangepaste kettingwielen. Investering: € 80,- voor het kleinere buitenblad en de Ultegra cassette.

Meer weten?

Denk je dat dit voor jou ook een oplossing kan zijn en heb je er vragen over? Mail me gerust via info@zijwielrent.nl, ik geef er graag meer uitleg over.

Over de auteur

Bart van Oers

Bart van Oers

Een man die schrijft op Zijwielrent.nl? Tja, als Jannekes man geniet ik een voorkeurspositie. Sinds 2012 ben ik verslingerd aan wielrennen. Het liefst zit ik trainingsschemaatjes uit te vogelen en mijn hartslag te analyseren op Strava. Maar ik ben vooral weg van de techniek van racefietsen. Ik heb mijn fiets helemaal gefinetuned en reparaties doe ik natuurlijk ook gewoon zelf. Graag deel ik mijn kennis met jou, dus als je iets wilt weten, mail me via info@zijwielrent.nl.

3 Reacties

  • Goed stuk, verbaas mij al jaren over de profverzetten op tourracefietsen. Zelf heb ik nu een 44 als middenblad en een vlakke 11/21. Voorschakelen is er niet meer bij(in Zeeland dan). Voor de bergen gaat de 39 weer terug en een 13/29 achter. Met 30×29 kom ik soepel boven, word ook vaak onderschat.
    Compact 34×28 is mij te zwaar klimmen(met huurfiets geparkeerd op de Ventoux is een eyeopener geweest).
    Hiervoor gebruikte ik een verzetten tabel, ga de calculator zeker proberen.
    Kwam via de kaleberg website op zijwieltent, ziet er goed uit met informatieve stukken. Ga door zo

  • Helder stuk, maar wat ik snap de keuze voor de ultegra casette niet helemaal. Zoals ik het artikel lees was het probleem voornamelijk het frequent moeten schakelen tussen binnen en buitenblad, aangezien dit tussen 27 en 28 km/u lag. Door een kleiner buitenblad te nemen wordt dit opgelost. Hierna monteren jullie dan nog een ultegra casette, om de stappen in de versnellingen wat kleiner te maken. Ik zie hier echter ook twee nadelen aan: het oorspronkelijke probleem van schakelen tussen binnen en buiten blad bij ongeveer 27 km/u komt weer terug en het verliezen van de mogelijkheid om in heuvelachtig/ bergachtig gebied een licht verzet te draaien. Dit is tenminste hoe ik de gear-calculator interpreteer. Misschien kunnen jullie dit nog toelichten?

    • Hoi Andrea,

      Het klopt dat met een 12-23 cassette de minimale snelheid pakweg 27 km/u is met een niet al te schuine kettingstand. Je kan echter op het buitenblad nog verder terug schakelen mocht het nodig zijn. Heel even kan geen kwaad, als de ketting maar niet structureel te schuin ligt zoals bij een 50T voorblad (dat is de uiteindelijke strekking van het verhaal).
      Zo’n Cassette is inderdaad niet geschikt om de bergen of steile heuvels mee in te gaan.
      In de tussentijd dat dit artikel geschreven is heeft Sram de Force 1 groep uitgebracht, met standaard een 42T voorblad. De bergen of heuvels ingaan met deze groep is echter alleen voor de sterkere fietsers weggelegd.

      Groetjes,
      Bart van Oers

Laat een reactie achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.